Γλωσσάρι

Ίσως είναι δύσκολο να κατανοήσετε πολλούς από τους ιατρικούς όρους που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τα ΜΥΝ και τις θεραπείες τους. Αυτό το γλωσσάρι μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε κάποιους από τους όρους που ακούτε ή διαβάζετε.

Α

Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο
Αιματοκρίτης

Η αναλογία του όγκου των ερυθρών αιμοσφαιρίων προς τον όγκο του ολικού αίματος. Οι φυσιολογικές τιμές του αιματοκρίτη κυμαίνονται μεταξύ 45-52% στους άνδρες και 37-48% στις γυναίκες.

Αιματολογία

Η διάγνωση, η θεραπεία και η πρόληψη ασθενειών του αίματος και του μυελού των οστών καθώς και του ανοσοποιητικού, αιμοστατικού (θρόμβωση του αίματος) και του αγγειακού συστήματος.

Αιματολόγος

Γιατρός που εξειδικεύεται στην αιματολογία.

Αιμαφαίρεση

Διαδικασία με την οποία το αίμα φιλτράρεται, διαχωρίζεται και παρακρατείται μία ποσότητα αυτού, ενώ το υπόλοιπο επιστρέφεται στο άτομο.

Αιμοπετάλιο

Ακανόνιστο στοιχείο σε σχήμα δίσκου στο αίμα που βοηθάει στην πήξη του αίματος. Κατά την διάρκεια της φυσιολογικής πήξης του αίματος, τα αιμοπετάλια συγκολλούνται μεταξύ τους (συσσώρευση). Ενώ τα αιμοπετάλια ταξινομούνται συνήθως στα κύτταρα του αίματος, στην πραγματικότητα είναι τμήματα μεγάλων κυττάρων του μυελού των οστών που ονομάζονται μεγακαρυοκύτταρα.

Αιμοπεταλιοαφαίρεση

Διαδικασία με την οποία αφαιρούνται τα θρομβοκύτταρα (αιμοπετάλια του αίματος).

Αιμορραγία

Αιμορραγία ή η ανώμαλη ροή του αίματος. Η αιμορραγία στον σπλήνα ή στο ήπαρ ονομάζεται εσωτερική αιμορραγία. Η αιμορραγία από ένα κόψιμο στο πρόσωπο είναι εξωτερική αιμορραγία.

Αιμοσφαιρίνη

Μόριο πρωτεΐνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια που μεταφέρει οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς του σώματος και επιστρέφει διοξείδιο του άνθρακα από τους ιστούς στους πνεύμονες.

Ακτίνα Χ

Ακτινοβολία υψηλής ενέργειας με κύματα μικρότερα από αυτά του ορατού φωτός. Οι Ακτίνες Χ μπορούν να διεισδύσουν στις περισσότερες ουσίες. Σε χαμηλές ποσότητες οι ακτίνες Χ χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία εικόνων που βοηθούν στην διάγνωση ασθενειών και σε υψηλές ποσότητες για τη θεραπεία του καρκίνου.

Ακτινοθεραπεία (ή ακτινοβολία)

Θεραπεία μίας ασθένειας με ιονίζουσα ακτινοβολία Ακτίνες υψηλής ενέργειας που χρησιμοποιούνται για την καταστροφή καρκινικών κυττάρων και εμποδίζουν την ανάπτυξη και την διαίρεσή τους.

Αληθής Πολυκυτταραιμία (ΑΠ)

Υπερπαραγωγή (πολλαπλασιασμός) ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η ΑΠ είναι ένα Μυελοϋπερπλαστικό Νεόπλασμα. Η ΑΠ μπορεί να εξελιχθεί σε Μυελοΐνωση, μία πάθηση στην οποία ο μυελός των οστών αντικαθίσταται από ινώδη ιστό ή σε Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία.

Αναιμία

Ιατρική πάθηση στην οποία ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων ή η αιμοσφαιρίνη είναι χαμηλότερα από ότι συνήθως.

Αναρρόφηση ή βιοψία του μυελού των οστών

Η αφαίρεση μικρού ποσού του μυελού των οστών συνήθως από τον μηρό μέσω μίας βελόνας. Χρησιμοποιείται στην διάγνωση και επιτρέπει την παρακολούθηση της εξέλιξης πολλών αιματολογικών ασθενειών, όπως και τα ΜΥΝ.

Ανοσοκατασταλτικό (ή ανοσοκαταστολέας)

Παράγοντας που επιτρέπει την καταστολή ή παρεμπόδιση της αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα ανοσοκατασταλτικά χρησιμοποιούνται για την παρεμπόδιση απόρριψης μεταμοσχευμένου οργάνου και για την αντιμετώπιση αυτοάνοσων ασθενειών όπως η ψωρίαση, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η νόσος του Crohn. Ορισμένες θεραπείες κατά του καρκίνου λειτουργούν σαν ανοσοκατασταλτικά.

Ανοσοποιητικό σύστημα

Περίπλοκο σύστημα υπεύθυνο για την αναγνώριση όλων των ξένων στο σώμα μας ουσιών και για την προστασία ενάντια στις λοιμώξεις και στις ξένες ουσίες. Το ανοσοποιητικό σύστημα λειτουργεί αναζητώντας και σκοτώνοντας τους εισβολείς.

Αντιανδρογόνο

Φάρμακο που εμποδίζει τη δράση των ανδρογόνων (ορμόνες του αρσενικού φύλου). Τα αντιανδρογόνα χρησιμοποιούνται ορισμένες φορές σαν θεραπεία για τον καρκίνο του προστάτη. Βλέπε επίσης Θεραπεία καταστολής των ανδρογόνων.

Αριθμός αιμοπεταλίων

Ο υπολογισμένος αριθμός των αιμοπεταλίων (βλέπε παραπάνω) σε έναν όγκο αίματος που συνήθως εκφράζεται σε αιμοπετάλια ανά κυβικό χιλιοστό του ολικού αίματος. Ο φυσιολογικός αριθμός αιμοπεταλίων εκτείνεται από 150.000 έως 450.000 ανά μικρολίτρο (ή 150-450 επί 109 ανά λίτρο).

Αρτηριακή πίεση

Η πίεση μέσα στις αρτηρίες του αίματος. Δημιουργείται κυρίως από την σύσπαση του καρδιακού μυός. Η μέτρηση πραγματοποιείται με δύο αριθμούς: η συστολική πίεση μετριέται μετά τη σύσπαση της καρδιάς και είναι υψηλότερη, η διαστολική πίεση μετριέται πριν από την σύσπαση της καρδιάς και είναι χαμηλότερη.

Αρχέγονα κύτταρα

Τα αρχέγονα κύτταρα είναι κύτταρα που έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε πολλούς διαφορετικούς ή εξειδικευμένους τύπους κυττάρων.

Β

Βελονισμός

Μία σειρά από διαδικασίες που προκαλούν την διέγερση περιοχών πάνω ή μέσα στο δέρμα μέσω διαφορετικών τεχνικών. Η πιο συνηθισμένη τεχνική είναι η μέθοδος εισαγωγής βελονών στο σώμα για τη μείωση του πόνου ή την αναισθησία.

Γ

Γιόγκα

Τρόπος ζωής που περιλαμβάνει διατροφικές συνταγές και σωματική άσκηση. Ο διαλογισμός με γιόγκα μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού ρυθμού, της αναπνευστικής λειτουργίας και πολλών άλλων σωματικών λειτουργιών.

Δ

Διαλογισμός

Αυτοκαθοδηγούμενη άσκηση χαλάρωσης του σώματος και γαλήνευσης του νου. Τα ιατρικά πλεονεκτήματα του διαλογισμού είναι η μείωση του στρες (σωματικό και πνευματικό).

Ε

Εγκεφαλικό (Εγκεφαλικό Επεισόδιο)

Αιφνίδιος θάνατος ορισμένων κυττάρων του εγκεφάλου λόγω έλλειψης οξυγόνου που προκαλείται όταν η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο μειώνεται λόγω ύπαρξης εμποδίου ή ρήξης μίας αρτηρίας στον εγκέφαλο.

Έμβολο

Κάτι που ταξιδεύει μέσω της ροής του αίματος, καταλήγει σε ένα αιμοφόρο αγγείο και το μπλοκάρει. Παραδείγματα εμβόλων είναι ο αποκολλημένος θρόμβος αίματος, η συγκόλληση βακτηριδίων και ξένου υλικού, όπως ο αέρας.

Εν τω βάθει Φλεβική Θρόμβωση (ΕΒΦΘ)

Θρόμβωση του αίματος σε μία εν τω βάθει φλέβα στον μηρό ή στη γάμπα. Ο Θρόμβος μπορεί να αποκολληθεί ως έμβολο και να καταλήξει στον πνεύμονα, όπου μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική δυσχέρεια ή αναπνευστική ανεπάρκεια.

Εναλλακτικές θεραπείες

Ομάδα από διαγνωστικές και θεραπευτικές αγωγές που χρησιμοποιούνται μαζί με την συμβατική ιατρική. Παράδειγμα εναλλακτικής θεραπείας είναι η χρήση της αρωματοθεραπείας για την ενίσχυση της μείωσης της δυσφορίας ενός ασθενή μετά το χειρουργείο. Βλέπε επίσης Βελονισμός, Γιόγκα.

Εναλλακτική Ιατρική

Θεραπευτικές τέχνες που δεν διδάσκονται στις παραδοσιακές ιατρικές σχολές και οι οποίες προωθούν εναλλακτικούς τρόπους αντί της συμβατικής ιατρικής. Όταν αυτές οι θεραπείες χρησιμοποιούνται παράλληλα με παραδοσιακές θεραπείες της δύσης, ονομάζονται εναλλακτικές θεραπείες.

Επινεφρίδιο

Ένας από το ζεύγος μικρών αδένων που βρίσκονται στην κορυφή καθενός από τα νεφρά και παράγουν ορμόνες που βοηθούν, μεταξύ άλλων απαραίτητων λειτουργιών του σώματος, στον έλεγχο του καρδιακού ρυθμού, της αρτηριακής πίεσης και του τρόπου απορρόφησης της τροφής.

Ερυθρά αιμοσφαίρια ή ερυθροκύτταρα

Το κύτταρο του αίματος που μεταφέρει οξυγόνο. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια περιέχουν αιμοσφαιρίνη η οποία τους επιτρέπει να μεταφέρουν οξυγόνο (και διοξείδιο του άνθρακα). Η αιμοσφαιρίνη, εκτός από μόριο μεταφοράς είναι και χολοχρωστική. Προσδίδει στο κύτταρο το ερυθρό του χρώμα (και όνομα).

Ερυθρομελαλγία

Σπάνια διαταραχή που συνήθως επηρεάζει το δέρμα στα πόδια ή τα χέρια ή και σε όλα τα άκρα και προκαλεί ορατό κοκκίνισμα και έντονο πόνο καψίματος.

Ζ

Ζαλάδα

Δυσφορία στο κεφάλι χωρίς πόνο με πολλές πιθανές αιτίες όπως διαταραχές της όρασης του εγκεφάλου, του (αιθουσαίου) συστήματος ισορροπίας του εσωτερικού αυτιού και του γαστρεντερικού συστήματος. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει μία σειρά από παθήσεις που εκτείνονται από ζάλη και αστάθεια μέχρι και ίλιγγο.

Η

Ήπαρ

Όργανο στην άνω κοιλιακή χώρα που βοηθάει στην πέψη και αφαιρεί περιττές ουσίες και παλαιά κύτταρα από το αίμα.

Ηπαρίνη

Αντιπηκτικό (κατά των θρομβώσεων) φάρμακο. Η Ηπαρίνη είναι χρήσιμη στην πρόληψη θρομβοεμβολικών επιπλοκών (θρομβώσεων που ταξιδεύουν από τον αρχικό τόπο μέσω της ροής του αίματος και φράζουν κάποιο άλλο αγγείο). Επίσης χρησιμοποιείται στην αρχική θεραπεία των θρομβώσεων του αίματος στους πνεύμονες (πνευμονικές εμβολές).

Ηπατομεγαλία

Διογκωμένο ήπαρ.

Θ

Θεραπεία καταστολής των ανδρογόνων (ή αφαίρεση των ανδρογόνων)

Θεραπεία σχεδιασμένη για να καταστέλλει ή να εμποδίζει την παραγωγή των ανδρικών ορμονών. Η καταστολή των ανδρογόνων επιτυγχάνεται με χειρουργική αφαίρεση των όρχεων, με τη λήψη γυναικείων ορμονών ή με τη λήψη άλλων φαρμάκων που ονομάζονται αντιανδρογόνα.

Θρομβοεμβολή

Όταν ένας θρόμβος αποκολλείται και ταξιδεύει μέσω της ροής του αίματος.

Θρομβοκυττάρωση

Ανώμαλα υψηλός αριθμών αιμοπεταλίων στο αίμα, συνήθως άνω των 450.000 ανά μικρολίτρο.

Θρομβοπενία

Χαμηλότερος από το φυσιολογικό αριθμός αιμοπεταλίων στο αίμα, συνήθως κάτω των 150.000 ανά μικρολίτρο.

Θρόμβος του αίματος (ή θρόμβος ή θρόμβωση)

Αίμα που έχει μετατραπεί από υγρή σε στερεή μορφή. Επίσης ονομάζεται θρόμβωση. Η διαδικασία με την οποία σχηματίζεται ένας θρόμβος αίματος ονομάζεται πήξη. Ο θρόμβος βρίσκεται μέσα σε ένα αγγείο ή μέσα στην καρδιά. Εάν μετακινηθεί από αυτήν την τοποθεσία με τη ροή του αίματος μετονομάζεται σε εμβολή.

Θρόμβος:

Βλέπε θρόμβωση.

Θρόμβωση

Σχηματισμός ή παρουσία θρόμβων (πηγμάτων) του αίματος μέσα σε ένα αιμοφόρο αγγείο. Αγγείο μπορεί να είναι οποιαδήποτε φλέβα ή αρτηρία όπως για παράδειγμα η Εν τω Βάθει Φλεβική Θρόμβωση. Ο θρόμβος ο ίδιος προκαλεί τη θρόμβωση.

Ι

Ιδιοπαθής Θρομβοκυττάρωση (ΙΘ)

Σπάνιο Μυελοϋπερπλαστικό Νεόπλασμα (ΜΥΝ) που χαρακτηρίζεται από συνεχή αύξηση του αριθμού των αιμοπεταλίων με τάση για θρομβώσεις και αιμορραγίες.

Ινσουλίνη

Μία φυσιολογική ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας. Η ινσουλίνη χρειάζεται στα κύτταρα του αίματος για να μπορέσουν να αφαιρέσουν και να χρησιμοποιήσουν τη γλυκόζη από το αίμα. Τα κύτταρα παράγουν από τη γλυκόζη την ενέργεια που χρειάζονται για να ολοκληρώσουν τις λειτουργίες τους.

Ιντερφερόνη

Πρωτεΐνη που παράγει το σώμα ως αντίδραση σε μία λοίμωξη. Υπάρχουν 3 κύρια είδη ιντερφερόνης: η άλφα, η βήτα και η γάμα.

Κ

Και JAK2V617F (JAK2)

Το JAK2 είναι ένα μόριο (λέγεται και ένζυμο) που υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους. Σχηματίζει μονοπάτια επικοινωνίας για τα μηνύματα που ταξιδεύουν μέσα στο κύτταρο. Ερευνητές ανακάλυψαν το 2005 μία μετάλλαξη (ονομάζεται JAK2V617F) στο μόριο JAK2 σε ανθρώπους με ΜΥΝ. Η μετάλλαξη επηρεάζει την απόδοση αποστολής σημάτων του μορίου JAK2.

Καρδιακή Ανεπάρκεια

Αδυναμία της καρδιάς να συνεχίσει την εκπλήρωση των απαιτήσεων και συγκεκριμένα αδυναμία της καρδιάς να αντλήσει αίμα με φυσιολογική απόδοση. Όταν συμβαίνει, η καρδιά δεν μπορεί να παρέχει επαρκή ροή αίματος στα άλλα όργανα όπως στον εγκέφαλο, στο ήπαρ και στα νεφρά.

Καρδιακή Προσβολή

Ο θάνατος του καρδιακού μυός εξαιτίας της απώλειας της παροχής αίματος. Η απώλεια της παροχής αίματος προκαλείται συνήθως από πλήρη αποκλεισμό της στεφανιαίας αρτηρίας, μίας από τις αρτηρίες που παρέχει αίμα στον καρδιακό μυ. Προκαλεί πόνο στο στήθος και ηλεκτρική αστάθεια του ιστού του καρδιακού μυός.

Καρδιακό Νόσημα

Οποιαδήποτε διαταραχή επηρεάζει την καρδιά. Είδη καρδιακών νοσημάτων είναι η στηθάγχη, συγγενή καρδιακά νοσήματα, η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή προσβολή και η καρδιακή ανεπάρκεια.

Καρκίνος

Ο καρκίνος είναι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη ανώμαλων κυττάρων οπουδήποτε στο σώμα. Τα ανώμαλα κύτταρα ορίζονται ως καρκινικά κύτταρα, κακοήθη κύτταρα ή κύτταρα όγκου. Πολλοί καρκίνοι ονομάζονται από το όνομα του ιστού από τον οποίο προέρχονται τα ανώμαλα κύτταρα (π.χ. καρκίνος του μαστού, καρκίνος του πνεύμονα, καρκίνος του παχέος εντέρου).

Κατάθλιψη

Ασθένεια που επηρεάζει το σώμα, τη διάθεση και τις σκέψεις. Επηρεάζει τον τρόπο που το άτομο τρέφεται και κοιμάται, το πώς νιώθει για τον εαυτό του και τον τρόπο που βλέπει τα πράγματα. Δεν είναι σημάδι προσωπικής αδυναμίας ή μία κατάσταση που μπορεί να αγνοηθεί.

Κεφαλαλγία με ημικρανία

Η πιο κοινή μορφή αγγειακού πονοκεφάλου που χαρακτηρίζεται από ανώμαλη ευαισθησία των αρτηριών του εγκεφάλου σε διάφορες δραστηριότητες και έχει ως αποτέλεσμα ραγδαίες αλλαγές στο μέγεθος των αρτηριών λόγω σπασμών (σύσφιξη). Άλλες αρτηρίες στον εγκέφαλο και στο δέρμα της κεφαλής ανοίγουν (διαστέλλονται) και γίνεται αισθητός παλλόμενος πόνος στο κεφάλι.

Κλίμακα Νοσοκομειακού Άγχους και Κατάθλιψης (HADS)

Χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του άγχους και της κατάθλιψης στους ασθενείς γενικών νοσοκομείων.

Κνησμός

Μία άλλη λέξη για την φαγούρα. Ο κνησμός μπορεί να προκληθεί ως αντίδραση σε φάρμακα, αλλεργία σε τρόφιμα, ασθένεια των νεφρών ή του ήπατος, καρκίνους, παράσιτα, γερασμένο ή αφυδατωμένο δέρμα, αντίδραση επαφής του δέρματος με δηλητηριώδη κισσό αλλά και από άγνωστες αιτίες.

Κοιλιακή χώρα

Η κοιλιακή χώρα είναι μία ανατομική περιοχή που οριοθετείται από την κατώτερη περιοχή των πλευρών και το διάφραγμα στην πάνω μεριά, από το οστό της πυέλου στην κάτω μεριά και από τις πλευρές στα πλάγια. Τα όργανα μέσα στην κοιλιακή χώρα είναι το στομάχι, το λεπτό έντερο, το παχύ έντερο, το ήπαρ, η χοληδόχος κύστη, ο σπλήνας και το πάγκρεας.

Κοιλιακός πόνος

Ο κοιλιακός πόνος είναι ο πόνος που νιώθουμε στην κοιλιακή χώρα. Ενώ ο κοιλιακός πόνος μπορεί να προκύψει από τους ιστούς του κοιλιακού τοιχώματος που περιβάλλει την κοιλιακή κοιλότητα (όπως το δέρμα και οι μυς του κοιλιακού τοιχώματος) ο όρος χρησιμοποιείται γενικότερα για να περιγράψει τον πόνο που προέρχεται από τα όργανα μέσα στην κοιλιακή χώρα όπως το στομάχι, το λεπτό έντερο, το παχύ έντερο, το ήπαρ, τη χοληδόχο κύστη, τον σπλήνα και το πάγκρεας.

Κόπωση

Πάθηση που χαρακτηρίζεται από μειωμένες δυνατότητες εργασίας και μειωμένη ικανότητα ολοκλήρωσης δραστηριοτήτων, που συνοδεύεται συνήθως από αίσθημα κούρασης και κόπωσης. Η κούραση μπορεί να είναι οξεία και να εμφανιστεί ξαφνικά ή να είναι χρόνια και επίμονη.

Κορτικοστεροειδή

Οποιαδήποτε από τις στεροειδείς ορμόνες που δημιουργούνται από το φλοιό (εξωτερική στρώση) του επινεφριδικού αδένα.

Κυτοκίνες

Μικρή πρωτεΐνη που απελευθερώνεται από τα κύτταρα και έχει συγκεκριμένη επίδραση στις αλληλεπιδράσεις των κυττάρων, στην μεταξύ τους σύνδεση ή στη συμπεριφορά τους.

Κυτταρογενετική Ανάλυση ή Καρυότυπος

Τεστ με το οποίο εξετάζονται σε μικροσκόπιο κύτταρα ενός δείγματος αίματος ή μυελού των οστών για συγκεκριμένες αλλαγές στα χρωμοσώματα.

Λ

Λεμφοκύτταρο

Μικρό λευκό αιμοσφαίριο (λευκοκύτταρο) που παίζει σημαντικό ρόλο στην υπεράσπιση του σώματος έναντι στις ασθένειες. Τα λεμφοκύτταρα είναι υπεύθυνα για τις αντιδράσεις του ανοσοποιητικού. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι λεμφοκυττάρων: Τα Β- λεμφοκύτταρα και τα Τ-λεμφοκύτταρα.

Λευκαφαίρεση

Διαδικασία για τους ασθενείς με ανώμαλο αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων η οποία μειώνει τον αριθμό των λευκοκυττάρων (λευκά αιμοσφαίρια) στο σώμα.

Λευκό αιμοσφαίριο (ή λευκοκύτταρο)

Ένα από τα κύτταρα που παράγει το σώμα για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων. Υπάρχουν πολλοί τύποι λευκών αιμοσφαιρίων. Οι δύο πιο γνωστοί τύποι είναι τα λεμφοκύτταρα και τα ουδετερόφιλα.

Μ

Μετάγγιση αίματος

Μεταφορά αίματος ή συστατικών του αίματος από ένα άτομο (τον δωρητή) στη ροή του αίματος ενός άλλου ατόμου (τον δέκτη). Συχνά σωτήρια τεχνική αντικατάστασης των κυττάρων του αίματος ή των προϊόντων του αίματος που έχουν χαθεί από την αιμορραγία ή επειδή ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει σωστά το αίμα λόγω μίας ασθένειας, όπως ενός ΜΥΝ.

Μεταμόσχευση μυελού των οστών

Διαδικασία με την οποία ο προσβεβλημένος ή κατεστραμμένος μυελός των οστών αντικαθίσταται με υγιή μυελό των οστών. Ο μυελός των οστών προς αντικατάσταση ενδέχεται να έχει καταστραφεί σκόπιμα από υψηλές δόσεις χημειοθεραπείας και/ή θεραπεία με ακτινοβολία. Ο μυελός που αντικαθιστά, μπορεί να είναι ο ιστός του ίδιου ασθενή θεραπευμένος ή μπορεί να προέρχεται από άλλο άτομο (δωρητή).

Μεταμόσχευση περιφερικών αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων

Τεχνική στην οποία τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα λαμβάνονται από το αίμα του ασθενούς και χρησιμοποιούνται για την μεταμόσχευση μυελού των οστών.

Μυελοΐνωση (MF)

Ίνωση (αυτόματη ουλοποίηση) του μυελού των οστών. Η Μυελοΐνωση χαρακτηρίζεται από έντονη αναιμία και διογκωμένο σπλήνα.

Μυελοκατασταλτικός παράγοντας

Αναστέλλει την δραστηριότητα του μυελού των οστών, καταλήγοντας σε μειωμένη παραγωγή κυττάρων του αίματος και αιμοπεταλίων.

Μυελός των οστών

Ο μαλακός ιστός, υπεύθυνος για τον σχηματισμό αίματος που γεμίζει τις κοιλότητες των οστών και αποτελείται από λίπος και ανώριμα και ώριμα κύτταρα του αίματος, όπως τα λευκά αιμοσφαίρια, τα ερυθρά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια. Ασθένειες ή φάρμακα που επηρεάζουν τον μυελό των οστών μπορούν να επηρεάσουν και τον αριθμό αυτών των κυττάρων.

Μυελοϋπερπλαστικά Νεοπλάσματα (ΜΥΝ)

Τα Μυελοϋπερπλαστικά Νεοπλάσματα είναι ασθένειες του αίματος και του μυελού των οστών. Ορισμένες φορές αναφέρονται ως καρκίνοι του αίματος. Υπάρχουν 4 κύριοι τύποι ΜΥΝ που αποτελούν το 95 τοις εκατό όλων των περιπτώσεων: Μυελοΐνωση, Ιδιοπαθής Θρομβοκυττάρωση (ΙΘ), Αληθής Πολυκυτταραιμία (ΑΠ) και Χρόνια Μυελογενής Λευχαιμία (ΧΜΛ). Η ΧΜΛ σχετίζεται με την παρουσία του Χρωμοσώματος της Φιλαδέλφειας (χρωμοσωματική ανωμαλία) ενώ οι υπόλοιπες 3 ασθένειες δεν σχετίζονται. Λιγότερο συχνοί τύποι είναι η Χρόνια Ουδετεροφιλική Λευχαιμία (CNL), η Χρόνια Ηωσινοφιλική Λευχαιμία (CEL)/ Υπερηωσινοφιλικό Σύνδρομο, η Χρόνια Μυελομονοκυτταρική Λευχαιμία (CML) και η Συστηματική Μαστοκυττάρωση.

Ν

Νεόπλασμα

Ένας όγκος. Ανώμαλη αύξηση ενός ιστού. Η λέξη νεόπλασμα δεν σημαίνει το ίδιο με τη λέξη καρκίνος. Το νεόπλασμα μπορεί να είναι καλοήθες ή κακόηθες.

Νυχτερινές Εφιδρώσεις

Έντονες εξάψεις που συμβαίνουν την νύχτα και καταλήγουν σε υγρό ιδρώτα. Οι νυχτερινές εφιδρώσεις μπορούν να οφείλονται σε διαφορετικές αιτίες, όπως οι φαρμακευτικές αγωγές, οι λοιμώξεις και ο καρκίνος.

Ο

Οξεία Μυελογενής Λευχαιμία (AML, ή οξεία μη λεμφοκυτταρική λευχαιμία)

Κακοήθης ασθένεια με γρήγορη εξέλιξη στην οποία υπάρχουν πολλά ανώριμα αιμοποιητικά κύτταρα στο αίμα και στον μυελό των οστών. Η συγκεκριμένη μορφή αυτών των κυττάρων προκαλεί την αύξηση των διαφόρων ειδών λευκών αιμοσφαιρίων τα οποία αντιμετωπίζουν τις λοιμώξεις.

Ουδετερόφιλο

Τύπος λευκών αιμοσφαιρίων που βοηθάει στην καταστροφή των βακτηρίων και αντιμετωπίζει τις λοιμώξεις.

Ουρική αρθρίτιδα

Πάθηση που χαρακτηρίζεται από αφύσικα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα, υποτροπή στις φλεγμονές των αρθρώσεων (αρθρίτιδα), σχηματισμό σκληρών μαζών ουρικού οξέος μέσα και γύρω από τις αρθρώσεις και μειωμένη λειτουργία των νεφρών και παρουσία πέτρας στα νεφρά.

Π

Πάγκρεας

Όργανο μεγέθους 15 εκ. μήκος που εκτείνεται στο πίσω μέρος της κοιλιακής χώρας, πίσω από το στομάχι. Το πάγκρεας παράγει τις παγκρεατικές ορμόνες, ανάμεσα στις οποίες και την ινσουλίνη. Οι παγκρεατικές ορμόνες είναι ένζυμα που βοηθούν στην χώνεψη της τροφής στο λεπτό έντερο.

Πλασμαφαίρεση

Διαδικασία με την οποία αφαιρείται ρευστό μέρος του αίματος (πλάσμα).

Πλήρης Αιματολογική εξέταση

Ομάδα τιμών των κυττάρων (σχηματισμένων στοιχείων) του αίματος. Αυτές οι μετρήσεις ορίζονται γενικότερα από ειδικά σχεδιασμένα μηχανήματα που αναλύουν τα διαφορετικά συστατικά του αίματος σε λιγότερο από ένα λεπτό. Είναι δυνατό να μετρηθεί ο αριθμός των κυττάρων του αίματος για κάθε ξεχωριστό στοιχείο του αίματος, π.χ. λευκά αιμοσφαίρια, ερυθρά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια, κ.λπ.

Πνευμονική Εμβολή

Η απόφραξη της πνευμονικής αρτηρίας ή ενός κλάδου της που καταλήγει στους πνεύμονες από θρόμβο που αποκολλείται συνήθως από τα κάτω άκρα ή από ξένο υλικό που προκαλεί αιφνίδια απόφραξη του αγγείου.

Πρεδνιζόνη

Η Πρεδνιζόνη είναι ένα συνθετικό (τεχνητό) από στόματος χρήσης κορτικοστεροειδές που χρησιμοποιείται για την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος και των φλεγμονών.

Πυρετός

Τεχνικά οποιαδήποτε θερμοκρασία σώματος υψηλότερη από τους 37 βαθμούς Κελσίου. Στην πράξη όμως, ένας ασθενής λέγεται ότι έχει πυρετό, όταν η θερμοκρασία του είναι υψηλότερη των 38 βαθμών Κελσίου.

Σ

Σπλήνας

Όργανο που βρίσκεται στο πάνω αριστερά τμήμα της κοιλιακής χώρας κοντά στο στομάχι. Ο σπλήνας παράγει λεμφοκύτταρα. Είναι το μεγαλύτερο λεμφικό όργανο στο σώμα. Ο σπλήνας φιλτράρει το αίμα, λειτουργεί ως κύρια αποθήκη αίματος και εξοντώνει τα κύτταρα του αίματος που έχουν γεράσει. Ο σπλήνας μπορεί επίσης να βοηθήσει τον μυελό των οστών στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Σπληνεκτομή

Επέμβαση αφαίρεσης του σπλήνα από το σώμα.

Σπληνομεγαλία

Διόγκωση του σπλήνα.

Στηθάγχη

Πόνος στο στήθος που οφείλεται σε ανεπαρκή παροχή οξυγόνου στον καρδιακό μυ. Ο πόνος στο στήθος που προκαλείται από στηθάγχη είναι συνήθως έντονος και εξοντωτικός. Υπάρχει η αίσθηση πίεσης και ασφυξίας ακριβώς πίσω από το κόκκαλο του στήθους (το στέρνο).

Συμβουλευτική/Σύμβουλος

Είδος ψυχολογικής θεραπείας που βασίζεται στη συζήτηση. Εμπεριέχει την συζήτηση με έναν «σύμβουλο». Οι σύμβουλοι είναι εκπαιδευμένοι να ακούν και να σας βοηθούν να αντιμετωπίζετε τις αρνητικές σκέψεις και τα συναισθηματικά σας θέματα.

Τ

Τερατογόνα φάρμακα

Η τερατογένεση είναι παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη του εμβρύου. Τα τερατογόνα φάρμακα σταματούν την κύηση ή δημιουργούν συγγενείς ανωμαλίες (γενετικό ελάττωμα). Είδη τερατογόνων είναι η ακτινοβολία, οι μολύνσεις που μεταδίδονται από τη μητέρα, οι χημικές ουσίες και τα φάρμακα.

Υ

Υπέρταση

Η αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Υπόταση
Υψηλή αρτηριακή πίεση

Βλέπε υπέρταση.

Φ

Φλεβοτομή (ή φλεβοτομία)

Αφαίρεση αίματος από μία φλέβα, συνήθως σε μεγάλες ποσότητες. Η Φλεβοτομή μπορεί να πραγματοποιηθεί για την αφαίρεση αίματος για θεραπευτικούς λόγους.

Φλεβοτομία

Βλέπε φλεβοτομή.

Φλεγμονώδεις Κυτοκίνες

Κυτοκίνες που ευνοούν τις φλεγμονές. Διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες: σε αυτές που σχετίζονται με οξεία φλεγμονή και σε αυτές που ευθύνονται για τις χρόνιες φλεγμονές.

Χ

Χαμηλή αρτηριακή πίεση (υπόταση)

Αρτηριακή πίεση χαμηλότερη από την αναμενόμενη φυσιολογική για ένα άτομο σε ένα δεδομένο περιβάλλον.

Χημειοθεραπεία

Θεραπεία κατά του καρκίνου με τη χρήση χημικών ουσιών που σταματούν την ανάπτυξη των κυττάρων που μεγαλώνουν και διαιρούνται με γρήγορο ρυθμό. Ακόμη κι αν τα διαιρούμενα κύτταρα με τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης είναι καρκινικά, από την χημειοθεραπεία επηρεάζονται και τα υγιή κύτταρα, ειδικά αυτά που διαιρούνται με γρήγορο ρυθμό.

Χρόνιος

Χρόνια πάθηση είναι αυτή που είναι μακροχρόνια από τη φύση της. Προέρχεται από τη λέξη «χρόνος» και δηλώνει τη μεγάλη διάρκεια. Ο Ιπποκράτης διαχώρισε τις ασθένειες που ήταν οξείες (αιφνίδιες, μεγάλης έντασης και σύντομες) και σε αυτές που ήταν χρόνιες.

Χρόνιος πόνος

Πόνος που επιμένει ή εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου. Αντίθετα με τον οξύ πόνο που αυξάνεται απότομα ως αντίδραση ενός συγκεκριμένου τραυματισμού, ο χρόνιος πόνος επιμένει με την πάροδο του χρόνου και συχνά αντιστέκεται στις ιατρικές θεραπείες.

Χρωμόσωμα Φιλαδέλφειας

Ανωμαλία του χρωμοσώματος 22 στο οποίο μεταφέρεται τμήμα του χρωμοσώματος 9. Τα κύτταρα του μυελού των οστών που είναι θετικά για το Χρωμόσωμα της Φιλαδέλφειας εμφανίζονται σε κάποια Μυελοϋπερπλαστικά Νεοπλάσματα.